กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการเชิงรุก: เริ่มจากความไว้วางใจ ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล และทำงานเป็นทีม

การบริหารงานวิชาการเชิงรุกต้องเริ่มจากความไว้วางใจ มองงานส่วนรวมเป็นเป้าหมาย ใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ และสร้างสภาพแวดล้อมที่ทุกคนกล้าเสนอความคิดเห็น

ผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้: อ.ดร.มนตรี ชินสมบูรณ์ ในกิจกรรม: VRU SK-Talk & Tips 1 วันที่ 18 พฤษภาคม 2569

บทนำ

การบริหารงานวิชาการในบริบทมหาวิทยาลัยยุคใหม่ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การจัดตารางเรียน การประสานหลักสูตร หรือการดูแลเอกสารเท่านั้น แต่เป็นงานที่ต้องเชื่อมโยงผู้เรียน อาจารย์ บุคลากร และระบบสนับสนุนต่าง ๆ ให้เดินไปในทิศทางเดียวกัน

จากการถ่ายทอดของ อ.ดร.มนตรี ชินสมบูรณ์ ในหัวข้อ “กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการเชิงรุก” สะท้อนให้เห็นว่า งานวิชาการที่ดีต้องเริ่มจากความไว้วางใจและการทำงานร่วมกันอย่างเข้าใจบทบาทของทุกฝ่าย

สาระสำคัญ

ประเด็นแรกที่ถูกย้ำคือการสร้าง Trust หรือความไว้วางใจ เพราะเมื่อคนทำงานเชื่อใจกัน การเปิดใจแลกเปลี่ยนปัญหาและข้อจำกัดจะเกิดขึ้นได้ง่ายขึ้น การบริหารจึงไม่ใช่การสั่งการจากบนลงล่างเพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างเงื่อนไขให้ทีมทำงานร่วมกันได้อย่างมีเป้าหมาย

อีกแนวคิดสำคัญคือ “ทำตัวให้เล็ก ทำงานให้ใหญ่” หมายถึงการลดอัตตาของตัวบุคคล แล้วให้ความสำคัญกับผลลัพธ์ของงานเป็นหลัก ไม่ว่าจะทำหน้าที่เบื้องหน้า เบื้องหลัง หรือบทบาทสนับสนุน ทุกส่วนล้วนมีคุณค่าต่อความสำเร็จของงานวิชาการ

การบริหารเชิงรุกยังต้องใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ลดการทำงานแบบแยกส่วน และเชื่อมข้อมูลระหว่างงานวิชาการ งานพัฒนานักศึกษา หลักสูตร และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อให้การแก้ปัญหาไม่หยุดอยู่ที่รายกรณี แต่พัฒนาไปสู่ระบบที่ดีขึ้น

แนวปฏิบัติที่ได้จากบทเรียน

• สร้างความไว้วางใจก่อนเริ่มขับเคลื่อนงานร่วมกัน
• ให้ความสำคัญกับงานเบื้องหลังเท่าเทียมกับงานเบื้องหน้า
• ใช้ข้อมูลจริงเพื่อวิเคราะห์ปัญหาและออกแบบแนวทางแก้ไข
• ลดการทำงานแบบ Silo โดยเปิดพื้นที่ให้แต่ละฝ่ายประสานกันมากขึ้น
• สร้าง Safe Zone และ Happy Space ให้ทีมกล้าคิด กล้าถาม และกล้าร่วมแก้ปัญหา

การนำไปใช้

หน่วยงานสามารถนำแนวคิดนี้ไปใช้ในการออกแบบระบบงานวิชาการ เช่น การจัดประชุมติดตามปัญหาเชิงระบบ การจัดทำฐานข้อมูลปัญหาที่พบบ่อย การกำหนดช่องทางประสานงานที่ชัดเจน และการสร้างวัฒนธรรมขอบคุณทีมงานเบื้องหลังอย่างเป็นรูปธรรม