จากงานวิจัยในชั้นเรียนสู่เวทีวิชาการ: พัฒนานักศึกษาให้เห็นคุณค่าผลงานของตนเอง

งานวิจัยของนักศึกษาสามารถเริ่มจากโจทย์ในรายวิชา หากอาจารย์ช่วยออกแบบกระบวนการให้ชัด ทำเรื่องยากให้ง่าย และเลือกเวทีนำเสนอที่เหมาะสม

ผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้: อาจารย์จิระศักดิ์ เฮงศรีสมบัติ จากกิจกรรม: VRU SK-Talk & Tips 1 วันที่ 18 พฤษภาคม 2569

บทนำ

การพัฒนานักศึกษาให้ก้าวจากการเรียนในห้องเรียนไปสู่การสร้างผลงานทางวิชาการ เป็นภารกิจที่ต้องอาศัยการออกแบบกระบวนการอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงการมอบหมายงานแล้วรอผลลัพธ์

อาจารย์จิระศักดิ์ เฮงศรีสมบัติ ถ่ายทอดประสบการณ์การพัฒนานักศึกษาจากงานวิจัยในชั้นเรียนไปสู่งานสัมมนาวิชาการและการตีพิมพ์เผยแพร่ระดับชาติ โดยเน้นการสร้างความเข้าใจ ความมั่นใจ และความภูมิใจให้กับผู้เรียน

สาระสำคัญ

งานวิจัยของนักศึกษาเริ่มได้จากรายวิชาและโจทย์ที่ผู้เรียนลงมือทำจริง อาจารย์จึงต้องช่วยออกแบบตั้งแต่ต้นว่าโจทย์นั้นทำได้จริงหรือไม่ ใช้เวลาเท่าใด ต้องเก็บข้อมูลอย่างไร และจะต่อยอดไปสู่ผลงานรูปแบบใด

แนวคิดสำคัญคือ “จบงานบนโต๊ะก่อน” หมายถึงการคุยให้ชัดก่อนลงมือทำจริง ทั้งเป้าหมาย วิธีการ ขอบเขต และความเป็นไปได้ หากประเด็นใดยากเกินไปก็ควรปรับให้ง่ายขึ้น เพื่อให้นักศึกษามองเห็นเส้นทางและไม่หมดกำลังใจระหว่างทาง

เมื่อผลงานพร้อม อาจารย์ต้องช่วยเลือกเวทีนำเสนอที่เหมาะสมกับระดับของนักศึกษา พร้อมทั้งสนับสนุนทั้งด้านคำแนะนำ กำลังใจ และทรัพยากรเท่าที่จำเป็น เพื่อให้ผู้เรียนรู้สึกว่าผลงานของตนมีคุณค่าและสามารถสื่อสารต่อสาธารณะได้

แนวปฏิบัติที่ได้จากบทเรียน

• เลือกโจทย์จากรายวิชาหรือปัญหาการเรียนรู้ที่นักศึกษามีส่วนร่วมจริง
• คุยให้ชัดก่อนเริ่มงาน เพื่อกำหนดเป้าหมาย ขอบเขต และวิธีทำ
• ทำเครื่องมือ วิธีวิจัย หรือสถิติให้เข้าใจง่ายและใช้ได้จริง
• เลือกเวทีนำเสนอให้เหมาะกับระดับความพร้อมของนักศึกษา
• ให้กำลังใจและช่วยสะท้อนคุณค่าของผลงาน เพื่อสร้างความภูมิใจในตัวผู้เรียน

การนำไปใช้

หลักสูตรสามารถนำแนวคิดนี้ไปออกแบบเส้นทางพัฒนานักศึกษา ตั้งแต่ชิ้นงานรายวิชา โครงงานย่อย การนำเสนอในชั้นเรียน การส่งงานประชุมวิชาการ ไปจนถึงการตีพิมพ์เผยแพร่ โดยมีอาจารย์เป็นผู้ประคับประคองกระบวนการ